Pannenkoeken — 190 kcal

Nederlandse pannenkoeken zijn een culinair fenomeen apart — dunner dan de dikke, luchtige Amerikaanse pancakes maar groter en steviger dan de ragfijne Franse crêpes, en juist die eigenzinnige tussenpositie maakt ze zo geliefd bij jong en oud. Het pannenkoekenrestaurant is een typisch Nederlands fenomeen dat je nergens anders ter wereld vindt: hele gezinnen gaan er op zondagmiddag naartoe, kinderen kiezen uit tientallen variaties en de sfeer is altijd gezellig en ongedwongen. Met 190 kcal per 100 g, 5,5 g eiwit, 26 g koolhydraten en 7 g vet zijn pannenkoeken als basis redelijk licht, al hangt het uiteindelijk sterk af van de toppings. De 6 g suiker is bescheiden en de 0,7 g vezels komen uit de bloem. Een enkele pannenkoek van zo'n 150 gram komt neer op 285 kcal — als maaltijd volkomen redelijk, zeker als je de toppings in de hand houdt. De geur van beslag dat sissend de pan raakt is voor miljoenen Nederlanders instant nostalgie — het ruikt naar zondag, naar gezin, naar thuis.

Wat zit erin

Calcium springt eruit met 80 mg per 100 g (~10% ADH) dankzij de melk en het ei in het beslag, belangrijk voor sterke botten. IJzer levert 1,2 mg (~9% ADH), deels uit de bloem en deels uit het ei. Vitamine B2 (riboflavine) komt op 0,15 mg (~11% ADH) en speelt een sleutelrol bij de energiestofwisseling. Fosfor draagt bij met 95 mg (~14% ADH) aan de celstructuur. Natrium is met 250 mg (~10% ADH) aanwezig door het zout in het beslag. Vitamine A levert 65 mcg (~8% ADH) uit het ei en de boter.

Zo bereid je het het beste

Het geheim zit in de eenvoud van het beslag: 250 gram bloem, 3 eieren, een halve liter volle melk en een snuf zout — klop het glad maar niet te lang, want te veel kloppen maakt het taai. Laat het beslag minstens een halfuur rusten zodat het gluten ontspant en de pannenkoek soepeler bakt. Gebruik een grote koekenpan (28-30 cm), smelt een klontje roomboter tot het schuimt, giet een dunne laag beslag en draai de pan zodat het hele oppervlak bedekt is. Bak op middelhoog vuur tot de onderkant goudbruin is, draai met lef en bak de andere kant. Zoet serveren met stroop, poedersuiker en citroen, met verse aardbeien en slagroom, of met appel en kaneel. Hartig is minstens zo populair: de legendarische spekpannenkoek met knapperig uitgebakken spekjes, de kaaspannenkoek met gesmolten belegen Goudse, of champignons met ui. In Zeeland maken ze de bolus-pannenkoek met Zeeuwse bolusstroop — een regionale specialiteit die het proberen meer dan waard is.