Hutspot — 90 kcal

Hutspot is een van de oudste gerechten van Nederland, onlosmakelijk verbonden met een van de meest dramatische momenten uit de vaderlandse geschiedenis: het Leidse Ontzet op 3 oktober 1574. Het verhaal dat elk Nederlands schoolkind kent: toen de Spanjaarden haastig vluchtten voor de naderende Watergeuzen, lieten ze een pot met wortelen, uien en pastinaken achter op het vuur. De hongerige Leidenaren, na maanden van beleg uitgehongerd, vielen er gulzig op aan. Of het verhaal waar is of niet, het heeft hutspot voor altijd een symbool gemaakt van bevrijding en Hollandse veerkracht. Met slechts 90 kcal per 100 g is hutspot een van de lichtste stamppotten die bestaan: 2 g eiwit, 13 g koolhydraten, 3 g vet, 1,8 g vezels en 3,5 g natuurlijke suiker uit de wortelen. Het hoge watergehalte van 78 g maakt het bovendien hydraterend en voluminus — je eet veel voor weinig calorieën. Op 3 oktober wordt hutspot in heel Leiden uitgedeeld tijdens het Leidens Ontzet-feest, een traditie die al meer dan vier eeuwen standhoudt.

Wat zit erin

Vitamine A is de absolute ster met 520 mcg per 100 g (~65% ADH), dankzij de rijke hoeveelheid winterwortelen, essentieel voor de ogen, het immuunsysteem en een gezonde huid. Kalium levert 260 mg (~7% ADH) en ondersteunt de bloeddrukregulatie. Vitamine C komt op 10 mg (~11% ADH) en versterkt de weerstand. Calcium draagt bij met 30 mg (~3% ADH) uit de melk die door de aardappelen wordt gestampt. IJzer levert 0,5 mg (~4% ADH), een bescheiden maar aanwezige bijdrage.

Zo bereid je het het beste

De authentieke hutspot is simpel maar vraagt aandacht voor verhoudingen: gebruik evenveel gewicht aan aardappelen als aan winterwortelen, met een kwart daarvan aan uien. Schil de aardappelen, snijd de wortelen in plakken en de uien in ringen. Kook alles samen in licht gezouten water tot de wortelen zacht zijn — de wortelen bepalen de kooktijd, niet de aardappelen. Giet af, bewaar een scheut kookvocht, en stamp met een flinke klont roomboter en eventueel een scheut warme melk. De textuur moet grof zijn: geen puree, maar een stamppot waarin je de oranje van de wortelen en het wit van de aardappelen nog kunt onderscheiden. Serveer met een malse draadjesvlees in donkere jus — het vlees moet zo mals zijn dat je het met een vork uit elkaar kunt trekken — of met een klapstukvlees voor de traditionalisten. In Leiden wordt hutspot op 3 oktober geserveerd met haring en wittebrood, als eerbetoon aan de legende van het Ontzet. Hutspot is geschiedenis die je kunt proeven.