Frikandel — 240 kcal

De frikandel is de meest gegeten snack van Nederland — een gladde, donkerbruine gefrituurde worst waarvan niemand precies wil weten wat erin zit, maar waar iedereen van houdt met een onvoorwaardelijke loyaliteit die grenst aan het irrationele. De frikandel is een naoorlogse uitvinding uit de jaren vijftig, perfect passend bij de no-nonsense Nederlandse eetcultuur: snel, warm, smaakvol en betaalbaar. Met 240 kcal per 100 g, 10 g eiwit, 14 g koolhydraten en 16 g vet is een frikandel van 80 gram zo'n 192 kcal — als incidentele snack prima acceptabel. De 0,3 g vezels en 0,5 g suiker zijn verwaarloosbaar; dit is puur een hartige, eiwitrijke snack. Er zijn twee varianten die het land verdelen: gewoon — puur uit de frituur — of speciaal, en dat is de ware glorie: de frikandel wordt in de lengte doorgesneden, besmeerd met een strook curry, een zigzag mayonaise en een regen fijngehakte uitjes. De frikandel speciaal is een meesterwerk van textuur en smaak dat bij elke snackbar in het land te krijgen is.

Wat zit erin

Natrium is met 700 mg per 100 g (~29% ADH) het meest opvallend, inherent aan de kruiding en het productieproces. IJzer levert 1,1 mg (~8% ADH) uit het vlees, belangrijk voor de zuurstofvoorziening. Zink komt op 1,5 mg (~14% ADH) en ondersteunt het immuunsysteem en de wondgenezing. Vitamine B12 draagt bij met 0,7 mcg (~29% ADH), cruciaal voor het zenuwstelsel. Fosfor scoort 100 mg (~14% ADH) en speelt een rol bij de energiehuishouding en de opbouw van botten.

Zo bereid je het het beste

De frikandel is een fijngemalen mengsel van voornamelijk kippen- en varkensvlees, gekruid met nootmuskaat, koriander, witte peper en een vleugje knoflook, in een glad omhulsel geperst dat bij het frituren die kenmerkende knapperige buitenkant geeft. Frituur op 175-180°C gedurende 5-6 minuten tot diep donkerbruin en knapperig. De frikandel speciaal bereid je door het worstje in de lengte half door te snijden (niet helemaal!), een laag currysaus aan de ene kant, mayonaise aan de andere kant, en royaal uitjes erover. In Brabant noemen ze het 'frikandel speciaal' terwijl in het westen soms 'curryworst speciaal' wordt gezegd — een regionaal verschil dat tot verhitte discussies kan leiden. Bij de FEBO, de legendarische automatiek waar je het luikje opent, is de frikandel al decennia het bestverkochte product. Het broodje frikandel speciaal is voor velen een serieuze comfort-maaltijd, vooral na een avond uit. De buitenkant krokant, de binnenkant kruidig en sappig — puur Nederlands, zonder poespas.